اين اوج تحولي بود كه در دو مفهوم اجتهاد و تقليد به خصوص با قيد مجتهد زنده صورت گرفته بود. بعدها درس‌هاي ولايت فقيه، مرجعيت را در مركز سياست قرار داد. تبلور اين امر در قانون اساسي بود كه رابطه دو مفهوم مرجعيت و رهبري را كاملاً به يكديگر نزديك كرد. مهمترين تحول در مفهوم مرجعيت در روزگار ما نزديك‌شدن آن با مفهوم امامت سياسي، رسمي يا پديده‌اي است كه تحت عنوان رهبري از آن ياد مي‌‌شود.

 فقه سیاسی

در شرایطی که فضای کشور در چند سال اخیر به‌گونه‌ای بوده است که برخی همچون شیخ حسن روحانی معتقدند عده‌ای می‌خواهند امام مرجعیت سیاسی نداشته باشد، آیت‌ا... رفسنجانی در کمتر از یک سال گذشته با سخنانی بسیار تامل‌برانگیز بحث تخصصی شدن اجتهاد و همچنین فقه سیاسی را پیش کشید. آیت‌ا... ‌هاشمی رفسنجانی معتقد است: در عصر نوآوری‌ها، بحث تخصصی شدن اجتهاد مطرح است، زیرا همه معتقدند كه یک مجتهد نمی‌تواند بر همه مسایل مبتلا به مردم مسلط باشد و هیچ‌كس چنین توانایی‌ای ندارد. رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص تلاش عده‌ای برای به انزوا کشدین مرجعیت سیاسی شیعه و خصوصاً امام خمینی‌(ره) می‌گوید: نوآوری‌های حضرت امام انصافاً بسیار زیاد است و علمی هم كه هم‌اكنون علمای ما دارند قابل مقایسه با قبل نیست. در هر حال آمیختگی دین و سیاست و عدم انفکاک آنها و پویایی فقه شیعه با تاکید بر عنصر زمان و مکان دو اصل مهم در بیانات امام است که بر اساس اصل دوم، احکام حکومتی جایگاه ویژه‌ای داشته که اگر شرایط اقتضا کند، از حکم اولیه هم مقدم‌تر است. این در حالی است که بسیاری این سخن امام را به یاد دارند که مبادا پیچ و خم بحث‌های طلبگی باعث شوند که همه بگویند اسلام توانایی اداره کشور را ندارد.

روحانیت، مراجع و انتخابات

 در حالی که به اعتقاد کارشناسان، کشور شرایط حساسی را پشت سر می‌گذارد و انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری یکی از مهمترین و سرنوشت‌سازترین انتخابات در طول حیات انقلاب اسلامی است، روحانیت و مرجعیت شیعه می‌توانند نقشی تعیین‌کننده را در روشنگری جامعه برعهده بگیرند. این در حالی است که میرحسین موسوی به عنوان یکی از کاندیداهای دهمین دوره ریاست‌جمهوری یکی از مورد‌توجه‌ترین نامزدها از جانب روحانیت و مراجع تقلید به شمار می‌رود. آیت‌ا... موسوی اردبیلی میرحسین

میرحسینی که همواره مورد حمایت امام خمینی به عنوان مرجعیت سیاسی و اعتقادی شیعیان بود پس ازجمع‌بندی در خصوص حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری در اولین گام عزم قم کرد تا در این شهر مقدس به رسم ادب و احترام در بیوت مراجع حاضر شود و نقطه نظرات این حضرات را جویا شود. آيت‌ا... موسوي اردبيلي در این دیدار از دوران نخست‌وزیری میرحسین تمجید کرد و اظهار داشت که در آن دوران هيچ قصوري از شما به نظر ما نيامد و امام هم با کمال دقت و خلوص، ناظر اعمال بود و من شهادت مي‌‌دهم که امام تا لحظه آخر از شما حمايت مي‌‌کرد. وي گفت: امام به دليل خلوص شما تا دم آخر از شما حمايت مي‌‌کرد و حتا زماني که فردي در آن زمان به خدمت ايشان رسيده بود و از امام مي‌‌خواست که در مورد شما سکوت کند امام به وي گفت: اين وظيفه شرعي من است که از ايشان حمايت کنم شما به من مي‌‌گوييد ساکت باشم؟ مگر مي‌‌شود من به وظيفه شرعي خود عمل نکنم ايشان در ادامه تصريح کردند بايد افرادي داشته باشيم تا در مواقعي که کارد به استخوان رسيده در صحنه حضور داشته باشند و مصداق اين حرف شما هستيد. اين مرجع تقليد در پايان تاکيد کرد: بر همه مسلمانان واجب است که به وظيفه خود عمل کنند و اين وظيفه در مسايل مختلف بروز مي‌‌کند.

 آيت‌ا... مکارم شيرازي میرحسین

 آيت‌ا... مکارم شيرازي نیز از جمله مراجعی بود که میرحسین در بیت ایشان حضور یافت. این مرجع تقیلد بزرگوار نیز از دوران نخست‌وزیری ميرحسين موسوي تمجید کرد و گفت: خاطره خوبي از دوران نخست‌وزيري شما و اداره کشور در يک دوران بسيار طولا‌ني داريم و انشاءا... اين خاطره‌ها باقي بمانند. اين مرجع تقليد با بيان اين‌که ما امکانات بسيار خوبي در اين مملکت داريم و کشور ما کشور آبادي است، اظهار داشت: در کشور ما منابع فراواني وجود دارد و از همه مهمتر انسان‌هاي نيرومند، جوانان و با استعدادي داريم. همه سرمايه‌ها براي پيشرفت در اختيار ماست.

آيت‌ا... صانعي میرحسین

 آيت‌ا... صانعي که یکی از حامیان میرحسین موسوی محسوب می‌شود نیز از جمله علمایی بود که میرحسن در بیت‌شان حاضر شد. این مرجع تقلید در اين ديدار با انتقاد از افزايش گراني در جامعه گفت:‌ جمهوري اسلامي نيامده که گداپروري در جامعه شکل بگيرد و خيانت به اسلام است که مردم را گدا بار بياوريم. آيت‌ا... صانعي خطاب به ميرحسين موسوي گفت: شما حاصل عمر امام در سياست هستيد. ايشان تصريح کرد: نبايد خداي نکرده به گونه‌اي شود که امام با برخي افراد پايين مقايسه شوند که خيانت به اسلام و انقلاب است. اين مرجع تقليد تاکيد کرد: احترام به امام بيشترين خدمت به انقلاب است.

 آيت‌ا... جوادي آملي میرحسین

 آيت‌ا... جوادي آملي نیز در دیدار میرحسن با وی خطاب به مير‌حسين موسوي گفت که کشور ما 70 ميليون جمعيت دارد و از سرمايه‌هاي هنگفتي برخوردار است ولي در دنيا در ته صف قرار داريم در صورتي که با همت مي‌‌توان بسياري از کارها را پيش برد و اين کار شدني است. آيت‌ا... جوادي آملي با بيان اين‌که کل جهان را يک نفر اداره مي‌‌کند و ايران هم از این قاعده مستثنا نيست، گفت: در حکومت اسلامي رهبري دل‌ها به دست خداوند است و مردم، سرمايه خوبي هستند ولي حضور مردم نه به دست خود مردم است و نه به دست ما؛ بلکه رهبري تمامي مجموعه برعهده خداوند است. ايشان با بيان اين‌که بدون مردم کار يک لحظه پيش نمي‌رود به سرمايه‌هايي که در کشور وجود دارد اشاره کرد و گفت: اقتصاد راه تنفس مردم است و ريشه آن اعتقاد است و اگر آن اعتقاد آسيب ببيند اقتصاد مورد آسيب قرار مي‌‌گيرد. اين مرجع تقليد با اشاره به دوران دفاع مقدس گفت: جنگ ما جنگ 8 ساله نبود؛ بلکه ما دو سال اول انقلاب نيز درگير جنگ‌هاي داخلي بوديم و در مجموعه 10 سال در جنگ بوديم و در دوران 8 سال دفاع مقدس، دولت، بودجه را با 24 دلار درآمد نفتي بسته بود که در واقع با 8 دلار کشور اداره مي‌‌شد. ولي اگر اراده خداوند در آن زمان حاکم نبود مطمئناً نمي‌توانستيم با 8 دلار کشور را اداره کنيم و اين جز معجزه الهي چيزي ديگري نيست. ايشان خطاب به ميرحسين موسوي گفت: شما خود بيش از ديگران در جبهه حضور داشتيد و شرايط جنگ را به خوبي درک کرده‌ايد، بايد آسيب‌ها را شناخت و صراط مستقيم را تشخيص داد. آيت‌ا... نوري همداني - میرحسین

آيت‌ا... نوري همداني نیز از میرحسین تمجید کرد و گفت: شما يکي از بازوان انقلاب بوديد و توفيق شما در روزهاي سخت انقلاب هرگز فراموش نمي‌شود. ايشان تصريح کرد: کساني که افتخار و بازوان انقلاب هستند وظيفه سنگيني بر عهده آنان است و جنابعالي نيز توفيق بزرگي داشتيد که در روزهاي سخت و اوايل انقلاب که نظام مورد تهاجم قدرت‌هاي بزرگ و استعماري بود الحمدا... در برابر اين هجمه ايستاديد و يکي از بازوان انقلاب بوديد. اين مرجع تقليد در ادامه خطاب به ميرحسين موسوي گفت: جنابعالي در 8 سال دوران دفاع مقدس توانستيد با مديريت صحيح، نظام را گام به گام به پيش ببريد. اما حمایت‌های علما از میرحسین به قم ختم نشد. میرحسین در شیراز نیز مورد توجه علمای این کهن‌دیار قرار گرفت تا ثابت شود که نخست‌وزیر دوران بحرانی جنگ، خاطرات خوبی از خود به یادگار گذاشته است.

 آیت‌ا... دستغیب- میرحسین

 آيت‌ا... سيد علي‏محمد دستغيب شيرازي از مراجع عاليقدر تقلید نیز در سفر میرحسین به شیراز در مسجد قبا، این پایگاه قدیمی انقلاب در خصوص نخست‌وزیر دوران جنگ گفت: ما در زمان حضرت امام(ره) و در طول جنگ شاهد و ناظر بوديم كه آقاي مهندس موسوي، آنچنان كه صلاح دين و دنياي مردم و كشور بود، برنامه‏هاي خوب و موفقي داشتند و بنده شاهد بودم كه حضرت امام خميني بارها از آقاي موسوي تقدير كرده و توصيه مي‏كردند كه ديگران از برنامه‏هاي ايشان تبعيت كنند. ايشان افزودند: بنده يادم هست، زماني آقاي موسوي در مقام نخست‌وزيري به شيراز سفر كردند، بنده در جمع طلاب و علما ايشان را در سخناني مورد خطاب قرار دادم كه از مهمترين محسنات شما اين است که در برابر مخالفان و منتقدان خود نه تنها بدي نكرديد؛ بلكه به خوبي با آنان رفتار كرديد، همانگونه كه در قرآن و در رفتار مومنان توصيه شده كه پاسخ پرخاشگران را با عفو و احسان مي‏دهند. آيت‌ا... دستغيب در ادامه گفت: اميدواريم كه انشاءا... در آينده با تعبدي كه از شما سراغ داريم و تقليد و خلوص شما نسبت به امام(ره) و با تبعيت شما از علماي دين و آيات عظام و مخصوصاً رهبري معظم انقلاب، به همين نحوي كه سيره شماست و دلسوزي كه براي مردم داريد و مردم شهرهاي مختلف هم شما را دوست دارند، با قدوم خودتان هم دين مردم و هم انقلاب اسلامي مورد توجه قرار گيرد و دين و دنياي مردم بهتر شود. براي شما از درگاه خداي متعال آرزوي موفقيت مي‏كنم.

 آیت‌ا... ملک‌حسینی- میرحسین

میرحسین موسوی در ادامه سفر خود به جنوب کشور به شهر یاسوج رفت و با آیت‌ا... ملک‌حسینی این روحانی پر نفوذ، دیدار و گفت‌وگو کرد تا مردم دیار زاگرس نیز، ادب و احترام میر دولت امام را نسبت به روحانیت به‌عینه مشاهده کنند.