مناظره‌ای که تاریخ‌ساز می‌شود
ارزش‌هایی که زیر سوال رفت
در حالی‌که احمدی‌نژاد در این مناظره از ادبیات منحصر به فرد خود استفاده می‌کرد، در مقابل او میرحسین موسوی با متانت مثال‌زدنی، جواب خنده‌های معنادار احمدی‌نژاد را با سکوت و حجب و حیا می‌داد تا مردمی که نظاره‌گر این مناظره بودند بار دیگر چهره یک انقلابی پایبند به اصول امام را از طریق رسانه ملی مشاهده کنند. این در حالی بود که احمدی‌نژاد سخت تلاش می‌کرد تا با استفاده از نام و اسامی بزرگان و مسوولان سابق کشور، دستاوردها و اقدامات 30 سال گذشته را زیر سوال ببرد. این تلاش در حالی صورت می‌گرفت که احمدی‌نژاد 4 سال است شعار افشای نام مفسدان اقتصادی را سر می‌دهد ولی هیچ‌گاه نام این مفسدان را از جبیش بیرون نیاورده است. البته احمدی‌نژاد از قبل نیز وعده داده بود که مناظره‌اش را با موسوی به صحنه‌ای بی‌بدلیل تبدیل خواهد کرد، اما هیچ‌گاه نگفته بود که در این مناظره قصد دارد تمام ارزش‌ها و ارکان نظام از هاشمی رفسنجانی و خاتمی گرفته تا ناطق نوری که همگی از نزدیکان و منتخبان رهبری هستند را زیر سوال ببرد و به آنها افترا بزند. وی مناظره تلویزیونی چهارشنبه شب خود با میرحسین موسوی را به معرکه‌ای غیرقابل تصور برای اتهام زدن به اکبر هاشمی رفسنجانی و خانواده‌اش، سید محمد خاتمی، علی‌اکبر ناطق نوری و فرزندش، تمام دولت‌های 24 سال گذشته و نهایتاً زهرا رهنورد همسر روشنفکر میرحسین موسوی تبدیل کرد. اتهامات حیرت‌آور احمدی‌نژاد به کل دولت‌های گذشته، ذکر اسامی افراد مختلف (از کرباسچی و قبه و صفایی فراهانی گرفته تا ناطق‌نوری و هاشمی) و سرانجام ادبیات هیجان‌آمیز وی باعث شد که اظهارات رییس دولت نهم عملاً تا حد دعوایی شخصی و سطح پایین تنزل پیدا کند. هر چند که برخورد اخلاقی، فروتنانه و مظلومانه میرحسین موسوی و انتقادات صریح او که با رعایت کامل اصول اخلاقی مطرح شد؛ تقریباً اکثر مخاطبان این برنامه را به نتیجه‌ای مشترک رساند.
صحنه‌گردانی به نام هاشمی
در شرایطی که گفته می‌شود حداقل 40 میلیون نفر شاهد این مناظره بودند؛ احمدی‌نژاد خود را در مقابل سه کاندیدای دیگر ریاست‌جمهور تنها دانست و ضمن تکرار اتهامات خود علیه آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی، رییس مجلس خبرگان رهبری را صحنه‌گردان میدان رقابت‌های انتخاباتی دانست. وی مدعی شد هاشمی رفسنجانی، خاتمی و میرحسین موسوی متحد شده‌اند تا وی را از صحنه خارج نمایند. وی صراحتاً اعلام کرد که این انتخابات دنبال انتخابات سال 84 است و رقیب اصلی من کسی نیست جز هاشمی رفسنجانی. وی در طول این مناظره به صراحت، فرزندان هاشمی رفسنجانی را به رشوه‌گیری و رانت‌خواری متهم کرد و نه تنها هاشمی؛ که علی‌اکبر ناطق نوری و پسر او را نیز آشکارا به رانت‌خواری و جمع‌آوری ثروت محکوم نمود. وی مدیران دولت‌های قبلی را به زمین‌خواری متهم کرد و مدعی شد لیستی را در اختیار دارد که نشان می‌دهد این مدیران صدها هکتار از زمین‌های عمومی را به تصاحب خود درآورده‌اند. کرباسچی، قبه و صفایی‌فراهانی از جمله افرادی بودند که به غیر از هاشمی و ناطق و خانواده‌هایشان، توسط رییس دولت نهم به فساد مالی متهم شدند. حملات شخصی، زشت و سطح پایین احمدی‌نژاد تا آنجا پیش رفت که استفاده از لقب «دکتر» برای محمد خاتمی را به باد انتقاد گرفت و ادعا کرد که او لیسانس فلسفه دارد.
اقدامی ناپسند، اشتباهی تاریخی
احمدی‌نژاد در این مناظره دست به یک اشتباه استراتژیک تاریخی دیگر نیز زد و برای فرار به جلو در بحث مدرک تقلبی کردان، مدرک دکترای زهرا رهنورد استاد علوم سیاسی و مدرس برجسته دانشگاه را زیر سوال بردکه شاید ناپسندترین اقدام رییس‌جمهور در این مناظره تلویزیونی بود. رییس دولت نهم پرونده زهرا رهنورد، همسر میرحسین موسوی را روبه‌روی دوربین قرارداد و ادعا کرد که او به صورت غیرقانونی دو مدرک لیسانس گرفته، بدون کنکور مدرک دکترا گرفته و حتا رییس دانشگاه شده است. این در حالی بود که بسیاری اعتقاد دارند جدای از این اقدام رییس‌جمهور، ادبیات بکار برده شده در این زمان که با هدف تهدید میرحسین صورت گرفت نیز بسیاز دور از شان یک رییس‌جمهور بود. رفتارهایی که به دیکتاتوری ختم می‌شوددر مقابل این نمایش حیرت‌آور، میرحسین موسوی برخوردی کاملاً اخلاقی و سطح بالا را از خود به یادگار گذاشت. موسوی البته انتقادات صریحی را به دولت احمدی‌نژاد وارد کرد و به صراحت هشدار داد که ادامه رفتارهای شخص احمدی‌نژاد به دیکتاتوری می‌انجامد. وی هشدار داد که سیاست خارجی احمدی‌نژاد و دولتش بر مبنای «تخیلات»، «خرافات»، «ماجراجویی»، «تحلیل‌های غلط و غیرکارشناسی»، «تصورات عامیانه» و... بوده و خسارات جبران‌ناپذیری را به کشور، اعتبار و آبروی ایرانیان در جهان، اقتصاد کشور و... وارد کرده است. موسوی چندبار بر قانون‌گریزی دولت نهم انگشت گذاشت و تاکید کرد بسیار احساس خطر می‌کند. با این حال، نکته بارز در اظهارات موسوی، برخوردهای اخلاقی و سطح بالای او بود. او حتا هنگام اشاره به ماجرای مدرک جعلی علی کردان، وزیر کشور دولت نهم یا ثروت بادآورده صادق محصولی وزیر فعلی کشور یا ماجرای اسفندیار رحیم مشایی نیز اسامی آنها را ذکر نکرد. موسوی با طرح مثال‌هایی درباره ملوان‌های انگلیسی، نامه‌های بی‌جواب به روسای کشورها و نیز درخواست‌های مکرر احمدی‌نژاد از پادشاه عربستان برای دعوت شدن به آن کشور، همچنین اهانت به رییس‌جمهور اسلامی ایران در ژنو، ثابت کرد که عزت ایران در سال‌های اخیر در مجامع جهانی مخدوش شده است. موسوی به احمدی‌نژاد گفت که ستاره‌دار کردن دانشجویان، خط‌کشی مردم به خودی و غیرخودی باعث ترس و نگرانی جامعه شده است و من به همین دلیل وارد عرصه شده‌ام. موسوی تاکید کرد که قانون‌شکنی‌های بی‌شمار دولت احمدی‌نژاد باعث شده است که او علی‌رغم میل شخصی‌اش و تنها زمانی که کارد به استخوان رسید و پس از 4 سال سکوت، تصمیم بگیرد که برای جلوگیری از این قانون‌شکنی‌ها وارد عرصه شود.
مدیریت زمان، 12 دقیقه طوفانی
پس از پایان وقت قانونی احمدی‌نژاد، برای ادامه ادعاهایش و در حالی که او از پایان این وقت عصبانی به نظر می‌آمد، مهندس میرحسین موسوی، شروع به صحبت کرد. موسوی از 12 دقیقه پایانی وقت خود به خوبی استفاده کرد و باید گفت که این 12 دقیقه، به عنوان 12 دقیقه طلایی در تاریخ و اذهان مردم ایران ثبت خواهد شد. موسوی غیرعادی بودن سخنان احمدی‌نژاد را یکی از مشکلات سخن گفتن با وی عنوان کرد و افزود: «شایسته یک مسوول دولت نیست که کسانی را که در قوه قضاییه محکوم نشده‌اند نام ببرد؛ چرا که مطرح شدن نام آنها جرم است. ما از آنها نام می‌بریم در حالی که آنها قدرت دفاع از خودشان را ندارند. شما افکاری را مورد حمله و هجوم قرار می‌دهید که در این صحنه حضور ندارند و آنها را قاطی سرنوشت من می‌کنید. گویا موردی از من نداشتید که آمده‌اید مرا وصل به دو دولت قبل کردید. اگر نخواهم از آنها دفاع کنم واقعاً به آنها حق می‌دهم که از دست شما عصبانی باشند. مردمی که این صحنه را می‌بینند، این صحنه را از رییس‌جمهور خود نمی‌پذیرند». وی خطاب به مردم ایران گفت که مردم باید بدانند در تمامی جوامع قوه قضاییه است که گناهکار بودن و یا بی‌گناهی آنان را اثبات می‌کند، و اگر کسی در قوه قضاییه گناهکار شد بقیه افراد جامعه بری از اتهام هستند. موسوی خطاب به احمدی‌نژاد گفت که شما که ادعای مسلمانی می‌کنید چگونه در پیشگاه جمعیتی بالغ بر 50 میلیون نفر که پای تلویزیون نشسته‌اند و این مناظره را می‌بینند، به افرادی که نمی‌توانند و این فرصت را ندارند که از خود دفاع کنند، اتهام وارد می‌کنید؟ موسوی خطاب به ملت ایران گفت که ملت بدانند که یکی از دلایل مهمی که من وارد عرصه شده‌ام همین پرونده‌سازی‌هایی است که این دولت تلاش دارد به انحاء مختلف علیه افراد و آبروی آنها مطرح سازد. موسوی تصریح کرد: «یکی از مشکلات کنونی کشور این است که معاون اجرایی رییس‌جمهور به جای این‌که مشغول حل مشکلات مردم باشد، مشغول رفتن و سر‌کشیدن به این پرونده و آن پرونده و از این مکان تا آن مکان است تا پرونده‌ای ساخته و به درد امشب بخورد و ما را اذیت کند. موسوی با اشاره به اتهام ناروای احمدی‌نژاد علیه دکتر زهرا رهنورد از او به عنوان یکی از زنان بسیار روشنفکر و برجسته کشور و جهان اسلام و قرآن‌پژوهی انقلابی نام برد و گفت که او برای رساله دکترایش حداقل 10 سال زحمت کشیده و اسناد و مدارک این موضوع وجود دارد. موسوی به احمدی‌نژاد که سعی داشت با پریدن در سخنانش از وقت او استفاده کند، دو بار هشدار داد که ساکت باشد و سعی کند حداقل در این فرصت اندک قانون را رعایت کند. وی ادامه داد: «بنده در برنامه‌های آینده مسایل اقتصادی را مطرح می‌کنم که شما با چه روشی کشور را اداره می‌کنید. همان انحلال شورای پول واعتبار عملاً بانک‌ها را به حیاط خلوت شما تبدیل کرده است». موسوی این‌گونه سیاست‌ها را سیاست دوران قجری عنوان کرد و گفت: «میرزا آقاسی دست خود را به خزانه می‌کرد و آن را به این و آن اختصاص می‌داد. شورای پول و اعتبار برای این است که من و شما را محدود کند. سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی برای این است که اجازه ندهد شما هر کاری خواستید بکنید». وی مدیریت هیجانی، بی‌ثبات، نمایشی، شعاری و خرافه‌گرایی را از سیاست‌های مدیریتی دولت نهم عنوان کرد و گفت: «بنده 4 سال است که می‌شنوم اسراییل، فرانسه و آمریکا در حال فروپاشی است. بر اساس همین، سیاست خارجی را تدوین می‌کنیم که بی‌شک به بیراهه می‌رویم».
واکنش‌ها به این مناظره
در حالی‌که علاوه بر رسانه‌های داخل کشور، رسانه‌های خارجی نیز دقایقی پس از پایان این مناظره اقدام به انعکاس بازتاب‌های آن کردند، اما شخصیت‌‌های سیاسی و حقوقی کشور نیز به این مناظره واکنش نشان دادند. این در حالی است که برخی از حقوقدانان در واکنش به ادعای احمدی‌نژاد و سخنان وی در این مناظره معتقدند که بسیاری از حرف‌های احمدی‌نژاد بر اساس ماده 697 قانون مجازات اسلامی مصداق بارز افترا است و جرم محسوب می‌شود. در چنین شرایطی و با توجه به تاکید اصل 113 قانون اساسی جمهوری اسلامی مبنی بر ناظر بودن رییس‌جمهور براجرای قانون اساسی اتهامات مطرح شده توسط احمدی‌نژاد علیه مسوولان عالی‌رتبه و ارکان نظام، توهین به منتخبان رهبری و مردم، واکنش‌هایی را به دنبال داشت که عموماً حکایت از عدم رعایت اخلاق و ادب توسط محمود احمدی‌نژاد در این مناظره داشت. این واکنش‌ها به مردم عادی هم کشانده شد و مردم کشور با ارسال پیامک‌های متعدد، واکنش‌های خود را نسبت به این مناظره و رفتار دو کاندیدا در این مناظره اعلام کردند. کارناوال
شادی حامیان احمدی‌نژاد
اما نکته تاسف‌برانگیز دیگری که چهارشنبه‌شب یعنی شب سالگرد رحلت معمار کبیر انقلاب در تاریخ ایران شکل گرفت حرکت کارناوال‌های شادی حامیان احمدی‌نژاد در سطح خیابان شهر‌های مختلف کشور بود. کارناوال‌هایی که ترتیب‌دهندگان آنها احمدی‌نژاد را پیروز این مناظره می‌دانستند و با شعار «مناظره بپا شد میرحسین کله پا شد» در شب سالگرد رحلت امام خمینی تا پاسی از شب به شادی و پایکوبی پرداختند. اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند که احمدی‌نژاد از هم‌اکنون خود را بازنده این انتخابات می‌داند و با حمله به ارکان نظام و انقلاب و زیر سوال‌بردن 30 سال تاریخ پر افتخار انقلاب اسلامی، فکر به دست آوردن رای مخالفان نظام را در سر می‌پروراند. به هر حال مناظره این دو کاندیدا به مثابه یک فینال زود‌رس بود که تکلیف بسیاری از معادلات انتخابات دهم را از هم‌اکنون مشخص نمود.
بنام خالق زیبایی ها